{"id":19079,"date":"2022-09-11T16:46:43","date_gmt":"2022-09-11T14:46:43","guid":{"rendered":"https:\/\/www.soralia.be\/accueil\/?p=19079"},"modified":"2024-08-21T17:04:11","modified_gmt":"2024-08-21T15:04:11","slug":"les-fps-deja-100-ans-de-militance-partie-3-1972-1997","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.soralia.be\/accueil\/les-fps-deja-100-ans-de-militance-partie-3-1972-1997\/","title":{"rendered":"Les FPS DEJA 100 ANS DE MILITANCE ! Partie 3 : 1972-1997"},"content":{"rendered":"<p><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-1 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1248px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-0 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-image-element \" style=\"--awb-aspect-ratio:3 \/ 2;--awb-caption-title-font-family:var(--h2_typography-font-family);--awb-caption-title-font-weight:var(--h2_typography-font-weight);--awb-caption-title-font-style:var(--h2_typography-font-style);--awb-caption-title-size:var(--h2_typography-font-size);--awb-caption-title-transform:var(--h2_typography-text-transform);--awb-caption-title-line-height:var(--h2_typography-line-height);--awb-caption-title-letter-spacing:var(--h2_typography-letter-spacing);\"><span class=\" fusion-imageframe imageframe-none imageframe-1 hover-type-none has-aspect-ratio\" style=\"border:1px solid #000000;\"><img decoding=\"async\" width=\"1181\" height=\"812\" title=\"91 &#8211; Stand FPS\" src=\"https:\/\/www.soralia.be\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/91-Stand-FPS.jpg\" class=\"img-responsive wp-image-19080 img-with-aspect-ratio\" data-parent-fit=\"cover\" data-parent-container=\".fusion-image-element\" alt srcset=\"https:\/\/www.soralia.be\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/91-Stand-FPS-200x138.jpg 200w, https:\/\/www.soralia.be\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/91-Stand-FPS-400x275.jpg 400w, https:\/\/www.soralia.be\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/91-Stand-FPS-600x413.jpg 600w, https:\/\/www.soralia.be\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/91-Stand-FPS-800x550.jpg 800w, https:\/\/www.soralia.be\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/91-Stand-FPS.jpg 1181w\" sizes=\"(max-width: 640px) 100vw, 1181px\" \/><\/span><\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-1\"><h5><strong>En 2022, \u00e0 l\u2019occasion des 100 ans des FPS, chaque num\u00e9ro de Femmes Plurielles d\u00e9voile une tranche de l\u2019histoire du Mouvement dans les pages de ce feuillet d\u00e9tachable.<\/strong><\/h5>\n<h5><strong>DANS CE TROISI\u00c8ME VOLET, NOUS NOUS PENCHONS SUR UN TOURNANT IND\u00c9NIABLE POUR LES FPS : L\u2019INSTITUTIONNALISATION, EN 1976, DE L\u2019\u00c9DUCATION PERMANENTE EN BELGIQUE FRANCOPHONE.<\/strong><\/h5>\n<\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-2\"><p>D\u00e8s la fin du 19e si\u00e8cle, le concept \u00ab d\u2019\u00e9ducation populaire \u00bb fait son apparition dans les mouvements de lutte ouvri\u00e8re. Son but ? Valoriser l\u2019\u00e9mancipation culturelle, \u00e9conomique et sociale des travailleurs et travailleuses. Les conditions de travail ouvrier de l\u2019\u00e9poque ne laissent ni moment de d\u00e9tente ni d\u2019apprentissage. Les mouvements ouvriers et partis politiques socialistes et catholiques, guid\u00e9s par des motivations diff\u00e9rentes, lancent des pr\u00e9misses d\u2019initiative d\u2019\u00e9ducation et d\u2019action culturelle, notamment les \u00ab vacances ouvri\u00e8res \u00bb, une forme de tourisme social o\u00f9 les cong\u00e9s pay\u00e9s sont encadr\u00e9s dans une perspective d\u2019\u00e9mancipation ouvri\u00e8re.<\/p>\n<p>Au lendemain de la Premi\u00e8re Guerre mondiale, diverses lois sociales sont mises en place et favorisent le d\u00e9veloppement de l\u2019\u00e9ducation populaire, notamment la loi de 1921 qui permet aux structures ouvri\u00e8res de s\u2019organiser structurellement, afin de soutenir et de p\u00e9renniser leurs activit\u00e9s d\u2019\u00e9ducation populaire par des financements de l\u2019\u00c9tat.<\/p>\n<p>Les d\u00e9cennies qui suivent la Deuxi\u00e8me Guerre mondiale sont marqu\u00e9es par de fortes \u00e9volutions de la soci\u00e9t\u00e9 : multiplication des associations, d\u00e9veloppement massif des milieux salari\u00e9s, augmentation g\u00e9n\u00e9ralis\u00e9e du niveau de vie et d\u2019instruction des milieux ouvriers, d\u00e9mocratisation de l\u2019acc\u00e8s \u00e0 la culture, augmentation des cong\u00e9s pay\u00e9s provoquant l\u2019abandon progressif du tourisme \u00ab social \u00bb au profit d\u2019un tourisme \u00ab passif \u00bb, de loisirs. Autant d\u2019\u00e9l\u00e9ments qui font \u00e9voluer le concept d\u2019\u00e9ducation populaire vers l\u2019\u00e9ducation permanente, visant d\u00e9sormais l\u2019ensemble des adultes. La notion de d\u00e9mocratisation culturelle prend \u00e9galement de l\u2019ampleur, et avec elle l\u2019apparition d\u2019un \u00ab nouveau m\u00e9tier \u00bb : celui de l\u2019animation socioculturelle. C\u2019est au travers d\u2019un arr\u00eat\u00e9 royal en 1971 puis d\u2019un d\u00e9cret en 1976 que l\u2019\u00e9ducation <a href=\"https:\/\/documentation.pfwb.be\/index.php?lvl=notice_display&amp;id=174998\">permanente<\/a> <a href=\"https:\/\/ligue-enseignement.be\/education-populaire-education-permanente-toute-une-histoire\">s\u2019institutionnalise<\/a>. [<a href=\"https:\/\/www.carhop.be\/index.php\/productions\/expositions-en-ligne\/92-histoire-de-leducation-permanente-en-belgique\">1<\/a>]<\/p>\n<p>Les missions de base des Femmes Pr\u00e9voyantes Socialistes s\u2019inscrivent depuis toujours dans les fondements de l\u2019\u00e9ducation populaire. D\u00e8s lors que le cadre le permet, elles fondent des ASBL qui consacrent l\u2019ensemble de leurs activit\u00e9s \u00e0 ce domaine. C\u2019est d\u2019abord le cas de Famille et Culture (FAC), en 1971, qui a pour but \u00ab l\u2019animation, la formation et la diffusion culturelle dans tous les domaines, pour les familles, mais aussi pour les jeunes et les adultes en <a href=\"https:\/\/www.soralia.be\/accueil\/100-ans-de-militance\/les-fps-dans-lhistoire\/\">g\u00e9n\u00e9ral<\/a> \u00bb [2] .<\/p>\n<p>Vient ensuite, en 1978, la cr\u00e9ation de Formation Action Militantisme (FAM), qui est encore aujourd\u2019hui le mouvement de promotion socioculturelle des FPS. Cette ASBL est cr\u00e9\u00e9e \u00e0 la suite de deux journ\u00e9es d\u2019\u00e9tudes internes sur le th\u00e8me de l\u2019animation socioculturelle, qui aboutissent \u00e0 l\u2019\u00e9tablissement de statuts reprenant presqu\u2019\u00e0 l\u2019identique la d\u00e9finition de l\u2019\u00e9ducation permanente pr\u00e9sente dans le d\u00e9cret de 1976. Au travers de FAM, une meilleure coordination entre les diff\u00e9rentes entit\u00e9s FPS r\u00e9gionales en Wallonie et \u00e0 Bruxelles se met en place et se structure.<\/p>\n<p>En 1990, la loi Busquin pr\u00e9cise et red\u00e9finit les missions des mutualit\u00e9s, ce qui implique l\u2019absorption des caisses primaires, dont notamment les FPS. Ce volet-l\u00e0 des activit\u00e9s du Mouvement dispara\u00eet donc, entra\u00eenant encore un recentrage autour des actions d\u2019\u00e9ducation permanente. Deux tournants structurels majeurs en termes d\u2019organisation, qui n\u2019\u00e9loignent toutefois jamais les FPS de la philosophie d\u2019action de leurs origines, toujours d\u2019application aujourd\u2019hui : la solidarit\u00e9 et la lutte pour l\u2019\u00e9galit\u00e9 entre les femmes et les hommes.<\/p>\n<p>[Titre, 1] Cet historique se base sur VERSELE Marie et CARTON Luc, \u00ab\u2009\u00c9ducation populaire, \u00c9ducation permanente\u2026 toute une histoire\u2009!\u2009\u00bb, 150 ans de la Ligue de l\u2019Enseignement et de l\u2019\u00c9ducation permanente, https:\/\/ bit.ly\/3Rgj23Q ; CARHOP, Histoire de l\u2019\u00c9ducation permanente en Belgique : exposition en ligne, 2011, https:\/\/ bit.ly\/3OMWQgp ; ARCQ Etienne et BLAISE Pierre,<br \/>\n\u00ab L\u2019\u00e9ducation permanente en Communaut\u00e9 fran\u00e7aise \u00bb, Dossiers du CRISP, n\u00b043, 1996.w<\/p>\n<p>[2] \u00ab\u2009Famille et culture, tout un programme\u2026\u2009\u00bb, La Femme Pr\u00e9voyante \u2013 revue mensuelle des Femmes Pr\u00e9voyantes Socialistes, mai 1971, p. 4.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-2 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1248px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-1 fusion_builder_column_1_3 1_3 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:33.333333333333%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:5.76%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:5.76%;--awb-width-medium:33.333333333333%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:5.76%;--awb-spacing-left-medium:5.76%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-person person fusion-person-left fusion-person-1 fusion-person-icon-top\" style=\"--awb-pic-style-color:var(--awb-color8);--awb-pic-borderradius:0px;--awb-margin-top:0px;--awb-margin-right:0px;--awb-margin-bottom:0px;--awb-margin-left:0px;--awb-social-box-border-top:0px;--awb-social-box-border-right:0px;--awb-social-box-border-bottom:0px;--awb-social-box-border-left:0px;--awb-social-box-border-color:var(--awb-color3);--awb-social-box-border-color-hover:var(--awb-color4);--awb-social-box-colors-hover:var(--awb-color1);--awb-social-icon-boxed-colors:var(--awb-color2);--awb-social-icon-colors:var(--awb-color6);--awb-social-icon-colors-hover:var(--awb-color4);\"><div class=\"person-desc\" style=\"background-color:#ededed;padding:40px;margin-top:0;\"><div class=\"person-author\"><div class=\"person-author-wrapper\"><span class=\"person-name\">B\u00e9n\u00e9dicte Gaspard<\/span><span class=\"person-title\">Autrice<\/span><\/div><\/div><div class=\"person-content fusion-clearfix\"><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-2 fusion_builder_column_1_3 1_3 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:33.333333333333%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:5.76%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:5.76%;--awb-width-medium:33.333333333333%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:5.76%;--awb-spacing-left-medium:5.76%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-person person fusion-person-left fusion-person-2 fusion-person-icon-top\" style=\"--awb-pic-style-color:var(--awb-color8);--awb-pic-borderradius:0px;--awb-margin-top:0px;--awb-margin-right:0px;--awb-margin-bottom:0px;--awb-margin-left:0px;--awb-social-box-border-top:0px;--awb-social-box-border-right:0px;--awb-social-box-border-bottom:0px;--awb-social-box-border-left:0px;--awb-social-box-border-color:var(--awb-color3);--awb-social-box-border-color-hover:var(--awb-color4);--awb-social-box-colors-hover:var(--awb-color1);--awb-social-icon-boxed-colors:var(--awb-color2);--awb-social-icon-colors:var(--awb-color6);--awb-social-icon-colors-hover:var(--awb-color4);\"><div class=\"person-desc\" style=\"background-color:#ededed;padding:40px;margin-top:0;\"><div class=\"person-author\"><div class=\"person-author-wrapper\"><span class=\"person-name\">Fanny Colard<\/span><span class=\"person-title\">Autrice<\/span><\/div><\/div><div class=\"person-content fusion-clearfix\"><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-3 fusion_builder_column_1_3 1_3 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:33.333333333333%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:5.76%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:5.76%;--awb-width-medium:33.333333333333%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:5.76%;--awb-spacing-left-medium:5.76%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-3 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1248px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-4 fusion_builder_column_1_3 1_3 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:33.333333333333%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:5.76%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:5.76%;--awb-width-medium:33.333333333333%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:5.76%;--awb-spacing-left-medium:5.76%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-person person fusion-person-left fusion-person-3 fusion-person-icon-top\" style=\"--awb-pic-style-color:var(--awb-color8);--awb-pic-borderradius:0px;--awb-margin-top:0px;--awb-margin-right:0px;--awb-margin-bottom:0px;--awb-margin-left:0px;--awb-social-box-border-top:0px;--awb-social-box-border-right:0px;--awb-social-box-border-bottom:0px;--awb-social-box-border-left:0px;--awb-social-box-border-color:var(--awb-color3);--awb-social-box-border-color-hover:var(--awb-color4);--awb-social-box-colors-hover:var(--awb-color1);--awb-social-icon-boxed-colors:var(--awb-color2);--awb-social-icon-colors:var(--awb-color6);--awb-social-icon-colors-hover:var(--awb-color4);\"><div class=\"person-shortcode-image-wrapper\"><div class=\"person-image-container hover-type-none\" style=\"border:0px solid var(--awb-color3);-webkit-border-radius:0px;-moz-border-radius:0px;border-radius:0px;\"><a href=\"https:\/\/www.soralia.be\/accueil\/femmes-plurielles\/notre-equipe\/\" target=\"_self\"><img decoding=\"async\" class=\"person-img img-responsive wp-image-17566\" width=\"800\" height=\"533\" src=\"https:\/\/www.soralia.be\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/EliseV.jpg\" alt=\"Autrice\" srcset=\"https:\/\/www.soralia.be\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/EliseV-200x133.jpg 200w, https:\/\/www.soralia.be\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/EliseV-400x267.jpg 400w, https:\/\/www.soralia.be\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/EliseV-600x400.jpg 600w, https:\/\/www.soralia.be\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/EliseV.jpg 800w\" sizes=\"(max-width: 640px) 100vw, 400px\" \/><\/a><\/div><\/div><div class=\"person-desc\" style=\"background-color:#ededed;padding:40px;margin-top:0;\"><div class=\"person-author\"><div class=\"person-author-wrapper\"><span class=\"person-name\">Autrice<\/span><span class=\"person-title\">Elise Voillot<\/span><\/div><\/div><div class=\"person-content fusion-clearfix\"><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":26,"featured_media":19080,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[405,339,354],"tags":[478,404,522,523],"class_list":["post-19079","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-elise-voillot","category-femmesplurielles","category-stereotypes-de-genre-feminismes-fp","tag-100-ans-fps","tag-404","tag-benedicte-gaspard","tag-fanny-colard"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.soralia.be\/accueil\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19079","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.soralia.be\/accueil\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.soralia.be\/accueil\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.soralia.be\/accueil\/wp-json\/wp\/v2\/users\/26"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.soralia.be\/accueil\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19079"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.soralia.be\/accueil\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19079\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19085,"href":"https:\/\/www.soralia.be\/accueil\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19079\/revisions\/19085"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.soralia.be\/accueil\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19080"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.soralia.be\/accueil\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19079"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.soralia.be\/accueil\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19079"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.soralia.be\/accueil\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19079"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}